VIII. De algemene heffing en bijzondere financiële plichten

Ezechiël 45:13–17 schrijft voor de beschreven landgemeenschap een heffing voor van graan, olie en dieren. Zij dient de offerdienst en de heilige samenkomsten waarvoor de verhevene verantwoordelijkheid draagt.

Ezechiël 45:16

45:16 heel de gemeenschap van het land geldt deze heffing,- voor de verhevene in Israël;

De heffing betreft de gemeenschap van het beschreven land. Omdat Ezechiël ook bepaalde inwonende vreemdelingen binnen die landgemeenschap laat erven (47:22–23), bestaat geen

grond om de verplichting uitsluitend vanwege afkomst, geloof of ongeloof tot een deel van die gemeenschap te beperken. Dit betekent niet dat ieder individu afzonderlijk hetzelfde bedrag of dezelfde hoeveelheid moet afdragen. Leeftijd, draagkracht, uitzonderingen en inning behoren tot de nadere uitwerking door bevoegd gezag, voor zover Gods voorschrift wordt geëerbiedigd. De Qur’an schrijft de zakaat voor aan de islamitische gemeenschap (onder meer 2:43; 2:110) en noemt bestemmingen van voorgeschreven liefdegaven (9:60). Zij kent ook een opdracht tot het nemen van een liefdegave in een bepaalde context (9:103). Deze verplichting is niet gelijk aan de heffing van Ezechiël en mag daarmee niet worden samengevoegd. Een verplichte rol van een hedendaagse moskee als inningsinstantie volgt uit deze passages niet zonder meer.

Qur’an 9:60

“De aalmoezen zijn alleen voor de armen en de behoeftigen en voor degenen die daarbij werkzaam zijn en voor degenen wier hart verzoend is en voor de slaven en voor degenen die schuld hebben en voor de zaak van Allah en voor de reiziger: dit is een gebod van Allah. En Allah is Alwetend, Alwijs.”

Ook andere voorschriften tegen financieel onrecht blijven van belang, zoals de verboden op onrechtmatige toe-eigening (Qur’an 2:188; 4:29). Het Manifest geeft hier de beginselen; het ontwerpt geen volledig financieel stelsel. Het woord ‘heffing’ duidt hier een verplichte bijdrage aan. Ezechiël noemt de aard van de bijdragen en de bestemming ervan: de offerdienst en de heilige samenkomsten. De verhevene heeft daarbij een eigen verantwoordelijkheid (45:13–17). De woorden “heel de gemeenschap van het land” zijn beslissend. In het beschreven land bestaat die gemeenschap niet uitsluitend uit mensen van één afkomst. Daarom is een uitzondering enkel op grond van geloof of afkomst niet uit de tekst af te leiden. Ezechiël 45:16 luidt in de aangeleverde Naardense tekst: “heel de gemeenschap van het land geldt deze heffing,- voor de verhevene in Israël;”. De gevolgtrekking dat niemand op grond van afkomst of geloof van de gemeenschapsplicht wordt uitgesloten, is een lezing van de samenhang tussen Ezechiël 45:16 en 47:22–23. De tekst zelf geeft geen uitgewerkte regeling voor individuele draagkracht, leeftijd of inning; die details worden daarom niet als rechtstreeks goddelijk voorschrift gepresenteerd. Een gemeenschapsplicht betekent niet dat een kind persoonlijk dezelfde afdracht moet doen als een volwassene. Wie wanneer en hoeveel bijdraagt, is een vraag voor bevoegd gezag, binnen de grenzen van het voorschrift. De zakaat heeft een andere grondslag en bestemming. Zij is een bijzondere plicht van de islamitische gemeenschap en wordt niet met Ezechiëls heffing vereenzelvigd. De Qur’an noemt voor de aalmoezen bepaalde ontvangers (9:60), maar schrijft geen algemene verplichte inningsrol aan een hedendaagse moskee voor.