VII. Rechtvaardigheid, bestuur en rechtspraak

God is de hoogste Koning en Rechter. Voor gemeenschappelijke zaken die niet rechtstreeks door bijzondere religieuze voorschriften worden geregeld, is algemeen burgerlijk bestuur nodig. Dit bestuur moet rechtvaardig zijn en mag geen regels maken die strijdig zijn met Gods woord. Van degenen die gezag uitoefenen, wordt verlangd dat zij Gods koningschap oprecht erkennen en Zijn geopenbaarde voorschriften als hoogste maatstaf aanvaarden. Zij dienen Gods recht, niet hun eigen macht. Hun oordelen blijven feilbaar en moeten aan de Schrift kunnen worden getoetst. Algemene regels behoren zoveel mogelijk voor iedere inwoner toepasbaar te zijn. De bijzondere religieuze wetten blijven onderscheiden. Voor toetsing vanuit de betrokken geschriften moet iedere geloofsgemeenschap een betekenisvolle vertegenwoordiging hebben.

Die vertegenwoordiging dient te kunnen beoordelen of voorgenomen algemene regels strijdig zijn met de voor haar geldende openbaring. Het onderscheid tussen de geloofsgemeenschappen en hun voorschriften moet niet alleen worden erkend, maar ook duidelijk en herkenbaar blijven in de inrichting van het gezamenlijke bestuur. Samenwerking heft de eigen godsdienstige voorschriften en rechtmatige vrijheden van de betrokken gemeenschappen niet op. Geen gemeenschap mag door een eenzijdig besluit haar eigen vrijheid vergroten ten koste van de rechten van een ander. Wanneer een algemene maatregel de religieuze verplichtingen of bestaande rechten van een gemeenschap raakt, moeten de gevolgen vooraf zorgvuldig worden onderzocht en de betrokkenen worden gehoord. Bij een geschil behoort onafhankelijke en rechtvaardige beoordeling mogelijk te zijn, met bescherming van de rechten van alle betrokkenen, ook van andersgelovigen en niet-gelovigen.

Er moet rechtvaardige rechtspraak zijn voor algemene zaken en voor geschillen waarbij verschillende rechtskringen elkaar raken. Het Manifest bepaalt niet op voorhand iedere bevoegdheidsgrens of procedure. Een algemene burgerlijke rechtsorde en haar precieze vorm zijn menselijke uitvoeringsmiddelen, geen afzonderlijk geopenbaard staatsmodel. De bescherming van andersgelovigen en niet-gelovigen berust op Gods gebod tot rechtvaardigheid, niet op hun deelname aan het bestuur. Geen gemeenschap mag haar positie gebruiken om een ander onrecht aan te doen. Matteüs 5:43–48 gaat verder door zelfs liefde voor vijanden te verlangen; dat heft de onderscheiden geloofsvoorschriften niet op.

Rechtvaardigheid zonder uitzondering

Deuteronomium 1:16–17 verbiedt partijdigheid in het oordeel. Qur’an 4:135 gebiedt rechtvaardigheid, ook wanneer dat tegen het eigen belang ingaat. Qur’an 5:8 verbiedt dat vijandschap tegenover een volk tot onrecht leidt. Jezus waarschuwt in Matteüs 23:23 dat het rechtvaardige oordeel, de ontferming en de trouw zwaarder wegen dan nauwgezette tienden; Johannes 7:24 roept op niet naar de eerste indruk, maar met een rechtvaardig oordeel te oordelen. Deze teksten leggen samen de nadruk op recht dat niet door aanzien, groepsbelang of vijandschap wordt verdraaid.

Matteüs 23:23

23:23 Wee u!, schriftgeleerden en Farizeeërs, ondermaatse oordelaars!- omdat ge het tiende afdraagt van mint, anijszaad en komijn, maar wat in de Wet zwaarder weegt nálaat: het (eerlijke) oordeel, de ontferming en de trouw; déze dingen moest ge doen en díe niet nalaten,-

Een rechtvaardig oordeel wordt niet bepaald door afkomst, rijkdom, macht, sympathie of vijandschap. Het behoort te beantwoorden aan Gods voorschrift. Ook vijanden mogen niet onrechtvaardig worden behandeld. Jezus leert bovendien zijn leerlingen hun vijanden lief te hebben (Matteüs 5:43–48). Dat gebod is niet hetzelfde als Qur’an 5:8, maar beide teksten verzetten zich ertegen dat vijandschap de maatstaf van het handelen wordt.

Johannes 7:24

7:24 oordeelt niet op het eerste gezicht nee, oordeelt met een oordeel dat rechtvaardig is!

Qur’an 5:8

“O, gij die gelooft, weest oprecht voor Allah en getuigt met rechtvaardigheid. En laat de vijandschap van een volk u niet aansporen, om onrechtvaardig te handelen. Weest rechtvaardig, dat is dichter bij de vroomheid en vreest Allah, voorzeker, Allah is op de hoogte van hetgeen gij doet.”

Het algemene bestuur is nodig voor zaken die alle inwoners raken: bescherming, gemeenschappelijke voorzieningen en geschillen die niet binnen één bijzondere religieuze rechtsorde kunnen worden opgelost. De Schrift geeft hiervoor geen volledig hedendaags bestuursmodel. Het Manifest stelt dus voorwaarden en geen grondwet. De eis dat bestuurders Gods koningschap oprecht erkennen, is hier een bestuurlijke gevolgtrekking uit het uitgangspunt dat Zijn woord hoogste maatstaf is; zij wordt niet voorgesteld als een letterlijk citaat dat een specifieke ambtsregeling voorschrijft. Deze vertegenwoordiging is een voorgestelde waarborg voor de uitvoering, geen letterlijk voorgeschreven zetelverdeling. Het recht van niet-gelovigen op bescherming hangt niet af van een plaats in het bestuur. Het vloeit voort uit de opdracht tot rechtvaardigheid. Ook de meerderheid mag geen onrecht tot wet maken.