IV. De verdeling van het land en de rechten van inwoners

Het land als toevertrouwd erfdeel

Het land behoort uiteindelijk aan God, de Schepper van hemel en aarde. Wat de mens als erfdeel ontvangt, wordt daarmee niet aan Zijn eigendom onttrokken. De Schrift herinnert eraan dat het land van God is en dat de mensen bij Hem als vreemdelingen en bijwoners verblijven. Ook de Qur’an bevestigt dat de heerschappij over de hemelen en de aarde aan God behoort (Qur’an 24:42).

Leviticus 25:23

Het land mag nooit voor immer worden verkocht, want van mij is het land; want zwervers en bijwoners zijt gij bij mij.

Het ontvangen van een erfdeel brengt daarom niet alleen rechten, maar ook verantwoordelijkheid met zich mee. De mens mag het hem toevertrouwde land gebruiken en doorgeven, maar behoort daarbij Gods voorschriften te eerbiedigen en rechtvaardig om te gaan met de aarde en degenen die daarop leven. Ezechiël 47–48 beschrijft de verdeling van het land onder de stammen van Israël, de heilige afzondering en de plaats van de stad. De verdeling onderstreept de bijzondere erfenis van Israël.

Opvallend is dat Ezechiël 47:22–23 ook bepaalde inwonende vreemdelingen die kinderen onder Israël hebben gekregen, een erfdeel toekent binnen de stam waar zij wonen. Zij moeten bij die verdeling als inheems worden behandeld. Dat voorschrift mag niet worden versmald tot uitsluitend afstamming. Ook wie niet onder de beschreven bepalingen van het erfdeel valt, zoals de zwerver of de vluchteling, blijft aanspraak houden op rechtvaardige behandeling en bescherming. Dit vloeit voort uit de bredere voorschriften van God omtrent rechtvaardigheid en de verantwoordelijkheid voor onze medemens. Ezechiël 46:18 verbiedt de verhevene bezit van het volk af te nemen en mensen uit hun erfdeel te verdrijven. Samen bieden deze teksten een sterke grondslag voor bescherming van rechtmatige woon- en eigendomsrechten. De Qur’an verbiedt eveneens onrechtmatige toe- eigening van bezit (2:188; 4:29). Daaruit volgt voor dit Manifest een noodzakelijke toepassing: de vestiging van het Koninkrijk mag geen gedwongen verdrijving van bestaande inwoners verlangen. Niemand hoeft wegens zijn afkomst of geloof zijn rechtmatige woonplaats te verlaten. Wie zich nieuw in het Koninkrijk wil vestigen, ook een Jood die erheen verhuist, zal een beschikbare plaats moeten vinden of toegewezen krijgen zonder bestaande rechten te schenden. Hoe bestaande rechten worden vastgesteld en hoe nieuwe woonruimte beschikbaar komt, vraagt later om zorgvuldige uitvoering. Het beginsel zelf is geen detail: Gods belofte mag niet tot een voorwendsel voor onrecht worden gemaakt. Ezechiël 47:22–23 noemt concreet vreemdelingen die onder Israël kinderen hebben gekregen: zij ontvangen een erfdeel binnen de stam waar zij wonen. Die voorwaarde mag niet worden weggelaten of uitgebreid alsof de tekst iedere denkbare situatie uitdrukkelijk regelt. In samenhang met Ezechiël 46:18, dat de verhevene verbiedt bezit van het volk af te nemen, onderstreept dit dat de landbelofte niet als rechtvaardiging voor willekeurige verdrijving mag worden gebruikt.

Daarom stelt dit Manifest dat bestaande inwoners niet vanwege afkomst of geloof gedwongen hoeven te vertrekken. Nieuwe inwoners zoeken of ontvangen een beschikbare plaats, met eerbiediging van bestaande rechten.